روش برق کشی ساختمان یکی از مهمترین و حیاتیترین بخشها در ساخت ساختمانها است. این بخش نیاز به دانش علمی و همچنین مهارت و دقت بالا دارد. در زمانهای قدیم برای برق کشی ساختمان روشهای اصولی و استانداردی مورد استفاده قرار نمیگرفت و افراد به طور چشمی و با تجربهای که در طول سالهای فعالیت خود کسب کرده بودند این کار را انجام میدادند. اما با گذشت زمان و پیشرفت علم و طراحی ابزار آلات جدید و مخصوص، کار برق کشی ساختمان به طور اصولیتر انجام میشود. در این محتوا توضیحاتی پیرامون روش برق کشی ساختمان در اختیار شما قرار میدهیم. برای کسب اطلاعات بهتر و بیشتر میتوانید از فیلم های آموزشی فرادرس کمک بگیرید.
اهمیت برق کشی ساختمان
از آنجایی که هر ساختمان محل سکونت افراد زیادی است، برق کشی یکی از مهمترین و اصلیترین عوامل ایمنی در آن به شمار میآید. با توجه به این امنیت و اهمیت، کار فوق باید مطابق با قوانین و آیین نامههای اجرایی و با دقت و ظرافت کافی انجام گیرد، زیرا سلامت یک ساختمان و ساکنین آن با برق کشی و صحت و دقت آن ارتباط مستقیمی دارد. اما برای این کار در کنار آموزشهای درست و اصولی و دقت بالا، نیاز به یک سری ابزار آلات تخصصی و تجهیزات حرفهای داریم تا کار به درستی انجام شود. در ادامه این ابزار آلات که بسیار ضروری هستند را با هم بررسی میکنیم.
انواع روش برق کشی ساختمان
به طور کلی برق کشی ساختمان دارای دو روش جامع و عمومی است که شامل روش توکار و روکار میشود. هر کدام از روشها با توجه به شرایط خود دارای مراحل مختلفی هستند، اما در این محتوا مراحل کلی و جامع برای کار برق کشی ساختمان را برایتان توضیح میدهیم.
سیستم برق کشی توکار
این سیستم دارای پیچیدگیهای بیشتری نسبت به مدل دیگر است اما به واسطه توکار بودن سیم کشیها، طرح و ظاهری زیبا در دکوراسیون ایجاد میکند.
سیستم برق کشی روکار
در این روش سیمها از روی دیوار و گچ عبور داده میشوند که از بیرون قابل مشاهده هستند. می توان گفت تعمیر راحت و سریعتر یکی از مزایای این روش برق کشی است، اما به واسطه رو کار بودن کمی از زیبایی ظاهری میکاهد.
برق کشی توکار خود به روشهای مختلفی تقسیم میشود :
الف) برق کشی توکار به کمک جعبه فیوز:
در این روش برای توزیع متعادل جریان الکتریکی از یک جعبه با نام جعبه فیوز استفاده میکنند، البته این روش برق کشی پرهزینه میباشد که در شرایط خاص از آن استفاده میگردد.
ب) برق کشی تو کار به کمک کلید و پریز:
این روش از روشهای مرسوم بوده که پس از برق کشی، محفظههایی داخل دیوار برای نصب کلید و پریز در نظر گرفته میشود. این روش که در اکثر ساختمانها اجرا میگردد دارای مزایایی است، بدین صورت که علاوه بر داشتن ظاهری زیبا، در صورت بروز هرگونه مشکل تنها با باز کردن کلید و پریز میتوان به سیم کشی رسید.
پ) برق کشی به کمک جعبه تقسیم :
یکی دیگر از راههای برق کشی توکار، استفاده از جعبه تقسیم است. در این روش اتصالات سیمی به طور عمودی و از داخل یک مجرای مخصوص یا بالای دیوار عبور میکنند. معمولاً جعبه تقسیم را در فاصلهای حدود ۳۰ سانتیمتر از نقطه تعیین شده نصب کرده و به واسطه انشعابات داخل جعبه، تقسیم میشوند. البته با توجه به مشکلاتی که برای عیب یابی و تعمیر در این روش وجود دارد، کمتر مورد استفاده قرار میگیرد .
ابزار آلات مورد نیاز برای برق کشی ساختمان
در روش برق کشی ساختمان اولین قدم تهیه ابزار آلات تخصصی مورد نیاز است. نحوه کار با این ابزار آلات و استفاده صحیح و درست آنها در امنیت و ظرافت کار تاثیر بسزایی دارد. از جمله مهمترین ابزار آلات مورد استفاده در کار برق کشی ساختمان میتوان به انواع سیم لخت کن، انبردست، تست ولتاژ القایی، فنر سیم کشی و… اشاره داشت که هر کدام دارای کاربرد مختلفی هستند.
به عنوان مثال از سیم لخت کن برای باز کردن قسمت پلاستیکی و عایق روی سیم استفاده میشود که خود دارای انواع و مدلهای مختلفی است. از انبردست برای برش و پیچ دادن سیم استفاده میشود. همچنین تستر ولتاژ برای اندازه گیری ولتاژ بدون اتصال به مدار بوده که جزوه دستگاهها و ابزار آلات مهم و حیاتی در کار برق کشی به شمار میرود.
مراحل برق کشی ساختمان
پس از آن که تجهیزات مورد نیاز را تهیه کردید، به مراحل برق کشی میرسیم که به شرح زیر هستند:
نقشه راه
بیش از هر اقدام و عملی برای برق کشی ساختمان، به یک نقشه کلی از ساختمان نیاز داریم. این نقشه از طرف مهندس برق یا شخص برق کار کشیده و ارائه میشود که به واسطه آن میتوان مکانهای دقیق برق کشی و عبور سیمها را مشخص کرد . در ارائه نقشه باید تمامی اصول مهندسی و قواعد کاری برق کشی ساختمان رعایت شود.
خط تراز
پس ازمرحله نقشه، به منظور کنده کاری پریزهای برق، کلیدها، جعبه فیوز و جعبه تقسیم به این خط تراز نیاز داریم. این خط به واسطه قواعد استاندارد برق کشی مشخص میشود که در آن باید به فاصله پریزها از سقف ساختمان یا کف آن دقت شود. این اندازهها و فواصل به کمک لیزر یا شلنگ تراز تعیین میشوند و اندازه آنها کاملاً دقیق و استاندارد است.
کنده کاری و جاگذاری
پس از عبور از مراحل گفته شده، دیگر میدانیم که در چه مکانی از چه قطعه ای باید استفاده کنیم. حال زمان آن میرسد که به کار کنده کاری بپردازیم. در روشهای قدمی و سنتی برای عملیات کنده کاری از وسایل دستی مانند چکش و قلم و… استفاده میکردند که کاری بسیار سخت و طاقت فرسا بود و انرژی زیادی از فرد انجام دهنده کار میگرفت، همچنین زمانی طولانیتر برای اجرای پروژه نیاز بود. اما امروزه با توجه به پیشرفتهای تکنولوژی و روی کار آمدن تجهیزات جدید و برقی، این کار بسیار راحت و با دقت بالاتری انجام میگیرد. برای این منظور میتوان از دستگاههایی نظیر بتن کن، شیارزن، دریلهای مخصوص و … استفاده کرد که هر کدام دارای مدلها و اندازههای مختلفی هستند. به واسطه این ابزارهای برقی، در زمان کوتاهتری عملیات کنده کاری انجام می شود و در وقت و هزینه صرفه جویی می گردد. پس از کار کنده کاری به سراغ قوطی گذاری و جاگذاری میرویم که مخصوص کلید و پریز است. به این صورت که کلیدها و پریزها را در مکان مورد نظر قرار داده و به کمک گچ آنها را محکم میکنیم. در ادامه میتوان اطراف این قطعات را از گچ اضافی تمیز کرد تا ظاهری زیبا داشته باشند.
لوله گذاری
سیمهای برق در روش برق کشی ساختمان باید به گونهای قرار گیرند تا از آسیبها و خطرات احتمالی در امان بمانند، به همین منظور سیمها را از داخل قوطی یا لولههای خاص عبور میدهند تا در مقابل فشار و عوامل بیرونی دچار پارگی و خرابی و ایجاد حادثه نشوند. به طور کلی سیمهای مختلفی در برق کشی ساختمان به کار میروند که شامل مدلهای زیر هستند:
سیم دو رشتهای
این سیم به طور تخصصی برای برق کشی روکار مورد استفاده قرار میگیرد.
سیم تک رشتهای
سیم تک رشتهای به طور تخصصی برای برق کشی توکار مورد استفاده قرار میگیرد.
سیم مفتولی
سیم فوق یک رشته سیم هادی بوده که به واسطه جنس به کار رفته و متریال حالت فرم گیری خوبی دارد. معمولا از این سیم در برقهای فشار قوی و تابلوهای برق استفاده میکنند.
سیم افشان
این مدل از سیم که در برق کشی ساختمان به کار میرود شامل چند رشته سیم به هم پیچ خورده بوده که دور آنها را عایق پی وی سی پوشانده است. تحمل ولتاژ سیم فوق تا ۷۵۰ ولت میباشد.
سیم نیمه افشان
این سیم هم نوع دیگری از سیمهای مورد استفاده در کار برق کشی ساختمانی بوده که دارای ویژگی مابین سیم افشان و مفتولی است. بدین صورت که فرمگیری آن از سیم مفتولی کمتر و انعطاف آن از سیم افشان بیشتر است. هر کدام از سیمها مانند سیمهای برق، تلفن ،آنتن و… در لولهای خاص قرار میگیرند که لوله برق نیز باید طبق نقشه اولیه ساختمان در محل خود نصب شده و حتما محکم گردد. روشهای لوله گذاری در برق کشی ساختمان بسیار متنوع بوده که با توجه به نوع ساختمان، نقشه و همچنین مهارت فرد انجام دهنده انتخاب میشود. از جمله لولههای مورد استفاده میتوان به جنسهایی نظیر گالوانیزه، پی وی سی، پلاستیکی، فلزی و…. اشاره داشت.
سیم کشی و سیم بندی
پس از جاگذاری لولهها به مرحله آخر که قرار دادن سیمها داخل آن است میرسیم. در این مرحله به کمک دستگاههای مخصوصی مانند فنر سیم کش، سیمها را از داخل لوله عبور میدهیم تا در محلهای دقیق خود قرار گیرند. حال به مرحله سیم بندی میرسیم که در آن به تقسیم نهایی سیمها و همچنین اتصال آن به کلید و پریز مربوطه پرداخته میشود. این مرحله بسیار مهم بوده و به دقت و ظرافت بالایی نیاز دارد، زیرا هرگونه اشتباه ممکن است سبب اتصالی برق یا بروز حادثه در کل سیستم برق کشی ساختمان گردد.
مراحل گفته شده جزو مراحل بنیادی و عمومی در تمامی روشهای سیم کشی برق ساختمان هستند که باید مورد اجرا قرار گیرند. البته ممکن است به مراحل فوق مواردی نیز اضافه شود و یا جزئیات آن دستخوش تغییر گردد که جزو بخشهای تخصصیتر است و در این محتوا به آن نمیپردازیم.
بهترین روش برق کشی ساختمان کدام است؟
همانطور که مشاهده کردید روشهای مختلفی برای برق کشی ساختمان اعم از روش توکار و روکار وجود دارد که آنها نیز دارای تقسیمبندیهایی هستند. به طور کلی رایجترین و متداولترین روش برق کشی ساختمان، استفاده از سیستم توکار از طریق کلید و پریز است که علاوه بر ظاهری زیبا، تعمیرات آن نیز آسانتر میباشد. روشهای دیگر نیز با توجه به شرایط ساختمان، بودجه در دسترس، میزان اهمیت و توجه به ظاهر و زیبایی محیط ساختمان و… انتخاب میشوند. تمامی روشهای برق کشی ساختمان در صورتی که به طور اصولی و صحیح اجرا شوند، هیچ گونه مشکلی در عملکردشان نخواهد بود و سالیان طولانی به درستی و بدون ایجاد حادثه کار میکنند.
سوالات متداول در مورد روش برق کشی ساختمان
انواع روش های برق کشی ساختمان کدام اند؟
روشهای برق کشی ساختمان بر اساس محل قرارگیری سیم ها به دو روش توکار و روکار تقسیم میشوند که روش توکار نیز خود شامل سه مدل سیم کشی با جعبه تقسیم، سیم کشی با قوطی، کلید، پریز و سیم کشی با تابلوی توزیع است.
تجهیزات مورد نیاز برای برق کشی ساختمان کدام اند؟
از جمله مهمترین تجهیزات برای این کار میتوان به انواع سیم کن، انبردست، تستر ولتاژ، فازمتر، فنر سیم کشی، دریل و بتن کن و…. اشاره داشت.
مهمترین فاکتور برای داشتن بهترین و ایمنترین برق کشی ساختمان چیست؟
با توجه به متن فوق و اهمیت برق کشی در ساختمانها، مراحل برق کشی باید به درستی اجرا شوند تا به نتیجه مطلوب برسیم، اما مهمترین بخش در کنار داشتن نقشه راه درست و اصولی، دقت و ظرافت در اجرا است که این دقت و ظرافت با تجربه فرد توام میباشد.
کلام آخر در مورد روش برق کشی ساختمان
روش برق کشی ساختمان و اجرای اصولی و درست آن برای تمامی سازهها، حائز اهمیت است. هر گونه مشکل یا عیب در برق کشی ساختمان سبب ایجاد آسیبهای جبران ناپذیر مالی و جسمی میشود. برای پیشگیری از این آسیب ها علاوه بر داشتن مهارت و دانش کافی، به تجهیزات مخصوص و سالم نیز نیاز داریم. امروزه با توجه به پیشرفت تکنولوژی و روی کار آمدن تجهیزات تخصصی و برقی این کار راحتتر و اصولیتر انجام میگیرد. مراحل برق کشی ساختمان شامل تهیه نقشه راه، تعیین خط تراز، کنده کاری و قوطی گذاری، لوله گذاری، سیم کشی و سیم بندی می باشند که در هر کدام عملیات خاصی انجام می گیرد.
برای آنکه برق کشی ساختمان به درستی صورت گیرد در تمامی مراحل باید ظرافت و دقت کافی را به کار گرفت، زیرا هرگونه اشتباه سبب بروز حادثهای جبران ناپذیر میشود. در صورتی که مهندس برق هستید و یا در تلاشید تا کار برق کشی ساختمان را یاد بگیرید، میتوانید از محتواها و آموزشهای مرتبط قرار گرفته در فرادرس کمک بگیرید. با مشاهده این محتواها اطلاعات کامل، دقیق و علمی در زمینه روش برق کشی ساختمان کسب خواهید کرد و با تمرین و ممارست در این کار به پیشرفت چشمگیری خواهید رسید.
